Doğal Afet Nedir? Çeşitleri Nelerdir?

Doğal afetler insanların ölümlerine, mal ve varlıklarını kaybetmesine neden olan bazen bir hata sonucu bazen de kendi kendine meydana gelen olaylardır. Doğal afetler çok kısa sürede gerçekleşir. Bazı durumlarda afetlere yönelik kısa sürede müdahale etmediğimiz taktirde facialara yol açabilir. İnsanlar doğal afetleri doğrudan engelleyemeyebilir ancak önlemek için tedbirler alabilirler.

Doğal afetler kendi kendine meydana gelen sonucunda da insanlara, hayvanlara ve birçok şeye zarar veren olayların tümüne denir. Yeryüzünün coğrafik yapısı sonucu doğal afetler bazı bölgelerde daha fazla gerçekleşebilir. Birden meydana gelen ve doğrudan zarar veren doğal afetlere şunları örnek verebiliriz. Çığ, deprem, toprak kayması, heyelan, sel… Afetin büyüklüğü çevreye ve canlılara anlık olarak ve uzun vadeli olarak zararlar verir. Toprak kayması uzun vadeli zararlara örnektir.

Doğal afetleri 2 ana gruba ayırırız. Bunlar jeolojik ve meteorolojik doğal afetlerdir. Yer kürenin hareketleri sonucu meydana gelen doğal afetler jeolojik doğal afet olarak adlandırılır. Örnek vermek gerekirse heyelanlar, depremler, tsunamiler jeolojik doğal afetlere örnektir. Meteorolojik doğal afetler ise isminden de anlaşılacağı üzere doğa olayları sonucu meydana gelen doğal afetlerdir. Meteorolojik afetlerin en başında sel gelmektedir. Bunun yanında örnek vermek gerekirse fırtınalar, kuraklık ve çığ meteorolojik afet sonucu meydana gelen doğal afetlerdir.

  1. JEOLOJİK DOĞAL AFET

DEPREMLER: Ülkemizi göz önünde bulundurduğumuzda deprem bazından yüksek riskli bölgeye girmektedir. Deprem kısaca yer kabuğunun hareketlenmesi ile fay hatlarının kırılması ile oluşur.
Deprem ile ilgili büyüklüğünü şiddetini inceleyen bilim dalına Sismoloji denir. Deprem konusunda inşaat mühendislerine, müteahhitlere son derece sorumluluklar yüklenmektedir. Ülkemiz deprem bölgesinde olduğu için binaları ve evleri depreme dayanıklı şekilde inşa etmek gerekmektedir. Vatandaşların görevi ise ev iç yerleştirmelerini depreme uygun olarak yapmaları gerekmektedir. Aksi taktirde yanlış pozisyonlarda yerleştirilen eşyalar deprem anında düşmekte, insanları yaralamakta veya kaçış yollarını kapatmaktadırlar. Okullarda deprem eğitimleri küçük yaşlarda verilmelidir.

HEYELANLAR: Ülkemizin Karadeniz Bölgesi heyelan açısından yüksek riskli bölgeler arasındadır. Heyelan eğimli ve dik bölgelerdeki gevşek ve ıslak toprağın hareket etmesi sonucu kaymasıyla başlar. Heyelanlardan korunmak için heyelan riski olan bölgelere bol bol ağaç dikmeliyiz.

YANARDAĞ PATLAMALARI (AKTİFLEŞMESİ): En basit tanımı ile yeryüzünde bulunan aktif volkan dağlarının patlayarak dışarıya lav fırlatması olayıdır. Etki alanları çok büyüktür. Onlarca kilometrelere lav fırlatabilirler. Can ve mal kayıplarına neden olur. Yanardağları ve yanardağ hareketlerini inceleyen bilim dalına volkanoloji denir.

  • METEOROLOJİK DOĞAL AFET (HAVA DOĞAL AFETLERİ)

SELLER: Seller meteorolojik doğal afettir. Yoğun yağmur yağışı sonucu yüzeylerin tamamen su altında kalmasına ve su baskınlarına neden olur. Deniz kıyılarına komşu olan yerlerde sel sonucu can ve mal kaybının çok olduğu gözlemlenmektedir. Sellerden korunmak için yerleşim yerlerimizi yerden yüksekte inşa etmekte fayda vardır.

FIRTINA: Genellikle deniz kıyılarının olduğu bölgelerde meydana gelir. Hızlı ve kuvvetli esen rüzgar sonucu fırtına oluşur. Fırtına deniz bölgesindeki evleri ve deniz araçlarını tehdit eder.

ÇIĞ: Ülkemizin genellikle doğu bölgelerinde meydana gelir. Çok kar yağması sonucu oluşur. Kar kütlelerinin ses veya hareket sonucu koparak kaymasıyla oluşur. Çığ bölgelerinden geçerken sessiz olmakta ve yavaş hareket etmemizde fayda vardır.

HORTUM: Şiddetli rüzgar hareketlerinin silindir şeklinde esmesi ile oluşur. O kadar şiddetlidir ki bulutlardan yeryüzüne kadar ulaşmaktadır. Ev çatılarını, insanları, ağaçları ve her türlü canlı ve cansız maddeyi bünyesine alarak fırlatır.

ORMAN YANGINLARI: İnsanların hatasından kaynaklanabileceği gibi doğal bir afet olan orman yangınları ülkemizde sıklıkla meydana gelmektedir. Yıldırım düşmesi veya yüksek sıcaklık gibi nedenlerden dolayı orman yangınları çıkmaktadır. Bu kapsamda Orman Bakanlığı’nın uyarılarına uymakta fayda vardır ve orman yangını görüldüğü taktirde hemen büyümemesi için itfaiyeye haber verilmelidir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir